Người Việt tại Đức chuẩn bị khánh thành tượng đài tỵ nạn 15/08/2009
Người Việt tại Đức sắp sửa tổ chức một sự kiện để tỏ ḷng biết ơn các ân nhân đă giúp đỡ ḿnh cách nay 30 năm, như quư vị sẽ theo dơi trong câu chuyện sau đây. Vào ngày 12 tháng 9 tới đây, người Việt ở thành phố cảng Hamburg của Đức sẽ làm lễ khánh thành tượng đài tỵ nạn để chính thức cám ơn những cá nhân và tổ chức người Đức đă vớt họ ở biển Đông cách đây mấy mươi năm trên đường vượt biển.
Thuyền nhân Việt Nam được tàu Cap Anamur vớt năm 1982
Như quư vị đă biết, trong khoảng thời gian từ tháng 9 năm 1979 đến tháng 6 năm 1987, suốt gần 8 năm, một hăng tàu ở Hamburg đă t́nh nguyện cung cấp miễn phí 3 chiếc tàu, lần lượt mang tên Cap Anamur 1, 2 và 3 đi vớt những người tỵ nạn Việt Nam lênh đênh trên biển cả trong cơn thập tử nhất sinh, trời biển bao la.
Tổng cộng đă có hơn 11 ngàn thuyền nhân Việt Nam được 3 chiếc tàu của Ủy ban Cap Anamur vớt lên, đưa về cảng Hamburg. Một số đă định cư tại thành phố cảng này từ đó đến nay, một số định cư tại các thành phố khác của Đức, và một số được thân nhân ở các nước khác bảo lănh.
Những trẻ em bé bỏng, ngơ ngác được tàu Cap Anamur vớt lên ngày nào bây giờ đă là những người trưởng thành, hữu dụng cho các nước phương Tây.
Để chuẩn bị đánh dấu 30 năm ngày khởi hành con tàu Cap Anamur đầu tiên, từ 4 năm qua, các “hành khách” trên các tàu Cap Anamur đă lập ra Hội Xây Dựng Tượng Đài Tỵ Nạn Hamburg để vận động xây một di tích lịch sử, vừa để nói lên tấm ḷng của ḿnh với các ân nhân, vừa để con cháu sau này có dịp biết được ḿnh từ đâu tới.
Địa điểm xây dựng tượng đài không đâu khác hơn là Hamburg, v́ đây là điểm xuất phát và trở về của các con tàu Cap Anamur. Cảng Hamburg là cảng lớn thứ nh́ của châu Âu, lớn thứ 7 của thế giới. Thành phố Hamburg là thành phố lớn thứ nh́ của Đức, một trung tâm du lịch của nước này, mỗi năm tiếp đón khoảng 8 triệu du khách.
Những trẻ em được tàu Cap Anamur vớt lên ngày nào bây giờ là những người hữu dụng tại các nước phương Tây
Theo lời ông Nguyễn Hữu Huấn, Hội trưởng Hội Xây Dựng Tượng Đài Tỵ Nạn Hamburg, một dấu tích có mặt vĩnh viễn tại cảng Hamburg sẽ giúp du khách từ khắp thế giới đổ về cảng này hiểu được tại sao trong thập niên 1980 của thế kỷ trước có nhiều người Việt đến Đức.
Ông cho biết trong khi tiến hành dự án, có một vấn đề khá bất ngờ với những người trong hội.
Ông Huấn nói: "Chúng tôi làm đơn từ cuối năm 2005 lên Thống đốc tiểu bang Hamburg. Gần 7 tháng sau chúng tôi mới được trả lời, người ta không cho chúng tôi được xây dựng bất kỳ cái ǵ ở cảng Hamburg. Lư do đưa ra, có văn bản rơ ràng, là tại cảng Hamburg có 2 tấm bảng đồng của người Do Thái, nêu lên các tội ác của Đức Quốc Xă trong thế chiến vừa qua. Một trong 2 bảng nói về tàu Exodus chở khoảng 9 ngàn người Do Thái xuất phát từ cảng Hamburg chạy trốn Đức Quốc Xă. Tàu này đă bị đánh ch́m, tất cả những người trên tàu chết hết. Người Đức họ ngại nếu ḿnh xây một tượng đài gần đó có thể đụng chạm người Do Thái hoặc làm giảm bớt ư nghĩa tấm bia của người Do Thái. Chúng tôi hơi thất vọng, tưởng phải hủy bỏ dự án. Sau này chúng tôi vận động với một số chính khách. Họ thấy chuyện này không chấp nhận được. Họ thấy một bên là tố cáo tội ác của người Đức, một bên là cám ơn người Đức đă cứu vớt 11 ngàn con dân nước Việt đi tỵ nạn mà không được phép làm. Hơn một năm sau họ mới cho chúng tôi giấy phép tạm thời. 3 tháng sau chúng tôi lên gặp chính quyền Hamburg, lúc đó họ mới nói rơ ràng là cho chúng tôi xây nhưng với điều kiện chỉ làm 2 tấm bảng đồng chút xíu thôi, không được lớn hơn tấm bảng của người Do Thái."
Ông Huấn cũng hiểu là một tượng đài của những người tỵ nạn cộng sản sẽ gây khó chịu cho chính phủ Việt Nam hiện nay, và có thể sẽ có áp lực từ phía đại sứ quán Việt Nam tại Đức để ngưng dự án, giống như đă từng xảy ra tại Malaysia và Indonesia.
Ông Huấn nói tiếp: “Đương nhiên chúng tôi cũng gặp vấn đề đó. Có một vài lần người trong đại sứ quán liên lạc với tôi nhưng tôi không có nhà. Sau này, cách đây một năm chúng tôi có giấy mời đi gặp đại diện Thống độc tiểu bang Hamburg. Họ không nói chuyện chính trị nhưng họ nói làm như vậy th́ gây khó khăn cho vấn đề ngoại giao v.v… Ngoài ra trong 4 năm qua chúng tôi nhận được nhiều tiếng xấu mà chúng tôi đoán là do những người không muốn chúng tôi làm. Cuối cùng nhờ ơn trên và nhờ sự ủng hộ của đa số đồng bào, chúng tôi đă thành công."
Cảng Hamburg lớn thứ nh́ của Châu Âu
Hội Xây Dựng Tượng Đài đă gửi giấy mời các quan khách người Đức đến dự lễ khánh thành và cho tới giờ phút này đă có nhiều người nhận lời.
Ông Huấn cho biết: “Chúng tôi có mời Thủ tướng Angela Merkel nhưng bà trả lời bận công vụ, nhất là sắp sửa đến ngày bầu cử chính phủ mới. Tuy nhiên, chúng tôi cũng nhận được sự nhận lời của nhiều chính khách tiểu bang và liên bang; ví dụ ông Bộ Trưởng bộ Nội vụ Cộng ḥa liên bang Đức, 2 vị Chủ Tịch của 2 đảng lớn nhất nước Đức, Bộ Trưởng Văn hóa của Hamburg. Dĩ nhiên là sẽ có Tiến sĩ Rupert Neudeck, người sáng lập ủy ban Cap Anamur, và ông chủ tàu Cap Anamur”.
Gần đến ngày khánh thành và sau 4 năm chuẩn bị và vận động, ông Huấn cho biết ông cảm thấy nhẹ gánh và có một số suy nghĩ.
Ông Huấn nói: “Thứ nhất, chúng tôi vui mừng v́ đă được bà con tiếp tay với chúng tôi. Thứ hai, chúng tôi cũng vui mừng v́ chính quyền thành phố đă cho chúng tôi một địa điểm quốc tế mà du khách trên thế giới sẽ viếng thăm. Tiện đây tôi xin kêu gọi quư vị ngày 12 tháng 9 đến tham dự thật đông. Website của chúng tôi ghi lại tất cả những hoạt động của chúng tôi từ 2005 đến nay, trong đó chúng tôi cũng công khai hóa những số tiền mà chúng tôi nhận được."
